Zijn paddo’s legaal? En hoe zit het met magic truffels?

Laatst bijgewerkt: 25 maart 2026

Een van de meest gestelde vragen van mensen die geïnteresseerd zijn in paddo's en magic truffels is hoe het precies zit met de legaliteit ervan. Begrijpelijk, want de wetgeving rond psilocybine is niet altijd logisch en kent opvallende uitzonderingen. Hieronder lees je alles over de juridische status van paddo's, truffels en growkits in Nederland, met de actuele stand van zaken.

Twijfel je of een product in onze smartshop legaal is? Alle producten die Dutch-Smart verkoopt zijn volledig legaal verkrijgbaar in Nederland.

In het kort: wat mag en wat mag niet?

• Psilocybine-bevattende paddenstoelen (paddo's) mogen in Nederland niet worden verkocht, niet vers, niet gedroogd
• Psilocybine-bevattende sclerotia (magic truffels) mogen wél worden verkocht
• Paddo growkits zijn in Nederland toegestaan, je mag zelf paddo's kweken
• Het doorverkopen van zelfgekweekte paddo's is niet toegestaan
• Magic truffels en growkits zijn uitsluitend voor personen van 18 jaar en ouder

Het internationale kader: het VN-verdrag van 1971

Paddo's zijn in de meeste landen ter wereld verboden op basis van het Verdrag inzake Psychotrope Stoffen, een internationaal verdrag dat in 1971 door de Verenigde Naties werd opgesteld. Meer dan 183 landen hebben het ondertekend.¹ De lidstaten bepalen zelf hoe ze dit verdrag omzetten in nationale wetgeving, wat de grote verschillen per land verklaart.

Psilocybine en psilocine staan op Schedule I van het verdrag: de categorie voor stoffen met hoog misbruikpotentieel en geen internationaal erkend medisch gebruik. Een belangrijk detail dat vaak over het hoofd wordt gezien: het verdrag verbiedt de stoffen, niet de organismen die ze bevatten. Het commentaar bij het verdrag stelt expliciet dat planten en paddenstoelen die psychotrope stoffen bevatten niet onder de internationale controle vallen, zolang de werkzame stof niet is geëxtraheerd of gesynthetiseerd. De wortels van Mimosa hostilis, peyote-cactussen en psilocybine-paddenstoelen worden met name genoemd als voorbeelden die buiten de reikwijdte van het verdrag vallen.

Paddo's in Nederland: van gedoogd naar verboden

Paddo's werden in Nederland pas in de jaren negentig echt populair. In 1993 opende de eerste Nederlandse smartshop, wat het begin markeerde van de legale verkoop van verse paddenstoelen. Dat klinkt merkwaardig, want psilocybine stond toen al op lijst I van de Opiumwet. De verklaring zit in een juridische redenering die teruggaat op een uitspraak van de Hoge Raad over khat.

De Hoge Raad had bepaald dat verse kathbladeren, ondanks het feit dat ze cathinon bevatten (een stof op de Opiumwet), vrij verkocht mochten worden.² De redenering: de Opiumwet verbiedt de stof, niet de plant die de stof bevat. Dezelfde logica werd toegepast op verse paddenstoelen. Gedroogde paddo's vielen wél onder de wet (omdat drogen als "bewerken" werd gezien), verse paddo's niet. Zo werden jarenlang verse paddo's legaal verkocht in smartshops.

1 december 2008: het verbod

In 2006 en 2007 deden zich een aantal incidenten voor waarbij toeristen betrokken waren die paddo's hadden gebruikt. De meest bekende zaak betrof een jonge vrouw die in 2007 in Amsterdam uit een raam viel na het gebruik van paddo's. Deze incidenten leidden tot politieke druk.

Per 1 december 2008 verbood toenmalig minister Ab Klink van Volksgezondheid de verkoop van alle paddenstoelen met een hallucinogene werking, zowel vers als gedroogd.³ Sindsdien staan psilocybine-houdende paddenstoelen op lijst II van de Opiumwet. De werkzame stoffen psilocybine en psilocine staan op lijst I.⁴

Magic truffels: waarom zijn die wél legaal?

Toen het verbod in 2008 werd ingevoerd, sprak de wet expliciet over "paddenstoelen met een hallucinogene werking". Magic truffels zijn botanisch gezien geen paddenstoelen maar sclerotia: ondergrondse reserveopslagorganen die het mycelium vormt als reactie op omgevingsstress. Omdat sclerotia niet onder de definitie "paddenstoel" vallen, waren ze niet inbegrepen in het verbod.

Dit terwijl magic truffels dezelfde werkzame stoffen bevatten als paddo's, psilocybine en psilocine, en de effecten sterk vergelijkbaar zijn. In 2014 vroeg het Ministerie van VWS het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) om een informatierapport over sclerotia op te stellen. Het rapport definieerde sclerotia als "een consistente massa van gehard schimmelmycelium dat ondergronds groeit en deel uitmaakt van de hallucinogene paddenstoel", wat vanuit wetenschappelijk oogpunt pleit voor classificatie onder lijst II. De juridische conclusie bleef echter overeind: truffels vallen formeel niet onder de Opiumwet.

De verkoop van magic truffels via Nederlandse smartshops is sindsdien de facto gereguleerd. Producten worden verkocht als verse sclerotia (gedroogde truffels zouden opnieuw een grijs gebied creëren) en zijn uitsluitend voor personen van 18 jaar en ouder. Zolang er in de Warenwet geen specifieke regelgeving is opgenomen voor de verkoop van sclerotia, handhaaft de NVWA op basis van de bestaande levensmiddelenwetgeving.

Paddo growkits: legaal kweken

Het verbod van 2008 richt zich op de verkoop en het bezit van psilocybine-houdende paddenstoelen. Kweeksets bevatten geen voltooide paddenstoelen maar doorgroeid mycelium (en in het geval van sporenspuiten: sporen die zelf geen psilocybine bevatten). De wet verbiedt de paddenstoel, niet de kweekset. Dat maakt het kopen en bezitten van growkits legaal.

Zodra de growkit paddenstoelen heeft geproduceerd, bevindt de situatie zich in een juridisch grijs gebied. Strikt genomen zijn de gekweekte paddenstoelen psilocybine-houdend en daarmee lijst II-middelen. In de praktijk wordt eigen kweek voor persoonlijk gebruik gedoogd. Doorverkopen is expliciet niet toegestaan.

Het assortiment van Dutch-Smart omvat growkits van verschillende merken en soorten: de 100% mycelium FreshMushrooms kits, de XL growkits, Funglandia en Royale Flush. Alle benodigde kweekbenodigdheden, sporenspuiten en sporenampullen zijn eveneens verkrijgbaar.

NPS-wet per 1 juli 2025

Op 1 juli 2025 trad in Nederland de Wet nieuwe psychoactieve stoffen (NPS-wet) in werking. Met deze wet verbiedt de overheid niet langer individuele stoffen, maar hele stofgroepen die chemisch verwant zijn aan bekende drugs. De NPS-wet heeft directe gevolgen voor MDMA-analogen (zoals 6-APB, MDA en methylon), die nu onder lijst I vallen. Voor psilocybine-houdende truffels verandert er niets: verse sclerotia zijn geen "nieuwe psychoactieve stoffen" en vallen niet onder de NPS-wet. Growkits zijn evenmin geraakt. De NPS-wet voegt ook HHC, 2-fluordeschloorketamine en diverse synthetische opioïden toe aan lijst I.⁵

Psilocybine en wetenschap: een veranderend landschap

De juridische classificatie van psilocybine staat in toenemend contrast met de wetenschappelijke ontwikkelingen. Universiteiten als Johns Hopkins, Imperial College London en het UMC Groningen voeren klinisch onderzoek uit naar psilocybine als behandeling voor therapieresistente depressie, angststoornissen en verslavingen.

Compass Pathways voltooide in 2025-2026 twee fase-3 studies met synthetisch psilocybine (COMP360) bij therapieresistente depressie, met positieve resultaten. Na een positief overleg met de FDA verwacht het bedrijf eind 2026 of begin 2027 een goedkeuringsbeslissing. Als COMP360 wordt goedgekeurd, wordt het het eerste psilocybine-geneesmiddel op de markt.⁶ In de VS heeft psilocybine sinds 2018 de Breakthrough Therapy-status van de FDA voor therapieresistente depressie. Oregon legaliseerde psilocybine voor therapeutisch gebruik in 2020 (Measure 109), Colorado volgde in 2022 (Proposition 122). Tsjechië is op weg om als eerste EU-land medicinaal psilocybine beschikbaar te stellen, mogelijk begin 2026.

In Nederland werkt de OPEN Foundation aan de ontwikkeling van psilocybine-ondersteunde therapie en onderhoudt contacten met het Ministerie van VWS. De juridische classificatie op lijst I staat vrij onderzoek formeel in de weg, maar via een ontheffingstraject kan onderzoek plaatsvinden. Het is niet ondenkbaar dat de wetgeving rond psilocybine in Nederland de komende jaren verandert, maar op dit moment geldt het verbod op paddo's onverminderd.

Legaliteit in andere landen

Voor wie reist of nieuwsgierig is naar de situatie buiten Nederland, een beknopt overzicht:

• Nederland: Magic truffels legaal, paddo's verboden, growkits legaal
• Jamaica: Psilocybine is niet gereguleerd, paddo's zijn legaal
• Portugal: Alle drugs gedecriminaliseerd voor persoonlijk gebruik (wet van 2001). Niet legaal, maar niet strafrechtelijk vervolgd
• Tsjechië: Medicinaal psilocybine in ontwikkeling, verwachte beschikbaarheid voor artsen begin 2026
• Oostenrijk: Kweeksets legaal, vers gebruik in een grijs gebied
• VS: Federaal verboden (Schedule I). Oregon en Colorado hebben psilocybine gelegaliseerd voor therapeutisch gebruik
• België, Duitsland, Frankrijk, VK: Verboden, ook kweeksets in sommige gevallen

Controleer altijd de actuele wetgeving van het land waar je verblijft. De situatie verandert snel.

Veelgestelde vragen

Mag ik magic truffels meenemen naar het buitenland?

Nee. Psilocybine valt onder het VN-verdrag van 1971 en grensoverschrijdend transport van psilocybine-houdende producten is internationaal illegaal, ook als de producten in Nederland legaal zijn gekocht. Koop en gebruik truffels uitsluitend in Nederland.

Is het bezit van paddo's strafbaar?

Ja. Psilocybine-houdende paddenstoelen staan op lijst II van de Opiumwet. Bezit is strafbaar, ook voor kleine hoeveelheden. Bij aanhouding riskeer je een boete of strafrechtelijke vervolging, afhankelijk van de hoeveelheid en omstandigheden.

Wat is het verschil tussen gedogen en legaal?

Gedogen betekent dat een overtreding technisch verboden is, maar dat de autoriteiten er niet actief op handhaven. Legaal betekent dat iets bij wet is toegestaan. Magic truffels zijn legaal: er is geen wettelijk verbod op. Eigen kweek van paddo's voor persoonlijk gebruik bevindt zich in een grijs gebied dat in de praktijk wordt gedoogd.

Mag ik als minderjarige magic truffels kopen?

Nee. Magic truffels en alle psychoactieve producten in het assortiment van Dutch-Smart zijn uitsluitend voor personen van 18 jaar en ouder.

Verandert de NPS-wet iets aan de status van truffels?

Nee. De NPS-wet die op 1 juli 2025 in werking trad, richt zich op synthetische stofgroepen die chemisch verwant zijn aan bekende drugs. Verse psilocybine-houdende sclerotia (truffels) zijn geen nieuwe psychoactieve stoffen en vallen niet onder deze wet. Growkits zijn evenmin geraakt.

Over de auteur

 

Redacteur

Derek Vince

Derek schrijft voor Dutch Smart over smartshop-producten, kweektechnieken en harm reduction. Hij combineert praktijkervaring met feitelijke, onderbouwde informatie, zonder hype of vage beloftes.

Bekijk alle artikelen →