Zelf CBD olie maken

Wat is alcoholextractie en hoe werkt het?

Alcoholextractie is de meest gebruikte methode om cannabinoïden zoals CBD uit plantmateriaal te halen. Ethanol (consumptie-alcohol van minimaal 96%) lost de cannabinoïden, terpenen en vetten uit de trichomen van de hennep- of cannabisplant. Het alcoholmengsel dat overblijft na het doorspoelen van het plantmateriaal bevat het ruwe extract. Door de alcohol vervolgens te verdampen blijft een dikke, geconcentreerde pasta achter. Die pasta is de basis van zelfgemaakte cannabisolie.

De methode is schaalbaar: de hoeveelheid plantmateriaal bepaalt hoeveel pasta je maakt, en de hoeveelheid draagolie die je toevoegt bepaalt de uiteindelijke concentratie van de olie. Met 20 gram gedroogd plantmateriaal en 120 ml alcohol produceer je in circa twee uur ongeveer 2 gram zuivere pasta. Hoe die pasta vervolgens verdund wordt, is volledig naar eigen inzicht.

De Cannolator: hoe het systeem werkt

De Cannolator is een extractiesysteem ontworpen door Wernard Bruining van Stichting Medi-Wiet. Het onderscheidt zich van de traditionele "wash"-methode doordat de alcohol niet vrij over het plantmateriaal wordt gegoten maar via een gesloten glazen extractiebuis stroomt. Hierdoor is de contacttijd met het plantmateriaal nauwkeurig te beheersen en gaat aanzienlijk minder alcohol verloren via verdamping tijdens de extractiestap. Het resultaat is een rendement dat bij traditioneel open gieten niet haalbaar is.

De buizen zijn gemaakt van borosilicaatglas: hetzelfde materiaal dat gebruikt wordt in laboratoriumglaswerk. Dit glas is bestand tegen temperatuurschokken en de chemische inwerking van alcohol, en is eenvoudig te reinigen. De Cannolator is beschikbaar als basisset (€92,90) en als complete set (€124,50). De complete set bevat aanvullend een babyflesverwarmer en een aquariumluchtpompje, waarmee de alcohol drie tot vier keer sneller verdampt en de totale procestijd significant korter wordt.

Wat heb je nodig?

Naast de Cannolator zijn er twee inkopen die je zelf regelt: consumptie-alcohol van minimaal 96% en plantmateriaal. Voor de draagolie heb je koudgeperste hennepzaadolie of olijfolie nodig.

Consumptie-alcohol van 96% is verkrijgbaar bij drogisterijen en sommige supermarkten. Let op dat je consumptie-alcohol koopt en geen isopropanol of technische alcohol: die zijn giftig en ongeschikt voor extractie die intern gebruikt wordt. De alcohol moet minstens 95 tot 96% ethanol bevatten. Lagere concentraties bevatten meer water, wat de pasta troebeler maakt en de extractie minder efficiënt.

Plantmateriaal voor CBD-olie is industriële hennep met een hoog CBD-gehalte en maximaal 0,2% THC. Dit is legaal in Nederland en verkrijgbaar bij gespecialiseerde retailers. Voor THC-olie gebruik je cannabis die je in Nederland alleen legaal bij een coffeeshop kunt aanschaffen. Knipafval is een goedkopere optie die vergelijkbare resultaten geeft als toppen. Zorg altijd dat het plantmateriaal goed gedroogd is voor je begint: vocht belemmert de alcoholextractie.

Stap-voor-stap: CBD olie maken met de Cannolator

Stap 1: Plantmateriaal afwegen en vermalen

Weeg 20 gram gedroogd plantmateriaal af op een nauwkeurige weegschaal. Wrijf het plantmateriaal goed tussen je handen zodat het los en gelijkmatig vult in de extractiebuis past. Je hoeft het niet fijn te malen: te fijn materiaal kan de buis verstoppen of terpenen te snel afbreken.

Stap 2: Extractiebuis vullen

Vul de bijgeleverde glazen extractiebuis met het plantmateriaal. Gebruik een theelepel of een zelfgemaakt trechtervouwtje van papier. Druk het materiaal voorzichtig en gelijkmatig aan met de meegeleverde stamper. Hang de buis in de houder van de Cannolator boven de maatbeker. Zet de babyflesverwarmer aan en hang de luchtslang van het pompje in het apparaat (bij de complete set).

Stap 3: Alcohol toevoegen

Bereken de benodigde hoeveelheid alcohol: 6× het gewicht van het plantmateriaal in milliliter. Bij 20 gram plantmateriaal is dat 120 ml alcohol. Giet de alcohol langzaam in de extractiebuis. De alcohol trekt door het plantmateriaal heen, lost de cannabinoïden op en druppelt in de maatbeker eronder. De temperatuur in de maatbeker mag niet boven 80°C komen: dan verdampt de alcohol maar blijven de cannabinoïden bewaard. Gebruik een thermometer om dit te controleren.

Stap 4: Alcohol verdampen en decarboxyleren

De babyflesverwarmer verwarmt de maatbeker en verdampt de alcohol. Zorg voor goede ventilatie: alcoholdamp is licht ontvlambaar en mag niet ophopen in een ruimte. Gebruik nooit een open vlam of gasbrander. Wanneer de alcohol bijna verdampt is, verdampt ook het water dat aanwezig is in 96%-alcohol (4% water). Op dat punt stijgt de temperatuur boven 80°C en ontstaan er kleine belletjes in de vloeistof. Dit is het decarboxylatieproces: CBDa wordt omgezet naar CBD, en eventueel THCa naar THC. Zodra er geen nieuwe belletjes meer ontstaan en de vloeistof glad en stroperig is, is de pasta klaar. Dit duurt met de luchtpomp circa 1 tot 1,5 uur; zonder pomp circa 2 uur.

Stap 5: Verdunnen met draagolie

Laat de pasta iets afkoelen. Vul een pipetflesje van 10 ml met koudgeperste hennepzaadolie of olijfolie en giet dit bij de pasta in de maatbeker. Roer goed door zodat de olie en pasta volledig mengen. Giet het warme mengsel terug in het pipetflesje. De olie is klaar voor gebruik.

De concentratie bepaal je zelf. Bij het bovenstaande voorbeeld (20 gram plantmateriaal, opbrengst circa 2 gram pasta) verdund in een flesje van 10 ml geeft een olie van circa 20%. Voeg je twee flesjes olie toe, krijg je een 10%-olie. Hoe meer olie je toevoegt, hoe milder de concentratie.

Berekenen: verhoudingen en opbrengst

Als vuistregel geldt: gram plantmateriaal gedeeld door 10 geeft het geschatte aantal gram pure pasta. Een plantmateriaal met 10% CBD geeft dus bij 20 gram plantmateriaal circa 2 gram CBD-pasta, waarvan het CBD-gehalte afhankelijk is van de kwaliteit van de grondstof. De alcoholhoeveelheid bereken je als volgt: gram plantmateriaal × 6 = ml alcohol.

De opbrengst varieert met de kwaliteit van het plantmateriaal. CBD-rijke industriële hennep met een gehalte van 8 tot 12% CBD levert per gram plantmateriaal 80 tot 120 mg CBD op. Knipafval van dezelfde plant levert iets minder op omdat de concentratie in bladeren lager is dan in bloemen.

Draagolie kiezen: hennepzaadolie of olijfolie?

Beide oliën zijn geschikt als draagolie. Hennepzaadolie heeft van nature een groene kleur en een licht nootachtige smaak, en bevat zelf ook waardevolle vetzuren (omega 3, 6 en 9) en vitamines. Dit maakt het een populaire keuze onder zelfmakers. Olijfolie heeft een mildere en neutralere smaak voor wie de smaak van hennep wil vermijden. Gebruik altijd koudgeperste, onbewerkte olie van levensmiddelenkwaliteit.

Bewaren en houdbaarheid

Zelfgemaakte CBD olie bewaar je in een donker, afgesloten glazen pipetflesje, koel en weg van direct licht. Bij kamertemperatuur is de olie minstens een jaar houdbaar. In de koelkast is hij meerdere jaren houdbaar. Gebruik nooit plastic flesjes voor langdurige opslag: sommige plasticsoorten lossen op in de olie bij langdurig contact.

Veiligheid bij alcoholextractie

Ethanol van 96% is licht ontvlambaar en de damp ervan is explosief bij voldoende concentratie. Houd je aan de volgende regels bij elke extractie:

Werk altijd in een goed geventileerde ruimte of onder een afzuigkap. Gebruik uitsluitend elektrische warmtebronnen, nooit een open vlam, waxinekaarsje of gasbrander in de buurt van alcohol. Houd de temperatuur in de maatbeker onder 80°C zolang er alcohol aanwezig is. Gebruik de thermometer die meegeleverd is bij de complete Cannolator-set. Bewaar consumptie-alcohol in de originele, goed afgesloten verpakking, weg van warmtebronnen en kinderen.

Wettelijk kader in Nederland

Het maken van CBD olie van industriële hennep (maximaal 0,2% THC) is in Nederland legaal voor persoonlijk gebruik. Industriële hennep valt niet onder de Opiumwet zolang het THC-gehalte van de plant onder de wettelijke grens blijft. De verkoop van zelfgemaakte CBD olie is echter verboden: producten die je verkoopt moeten voldoen aan de Novel Food-wetgeving van de EU en kunnen niet zomaar in de handel worden gebracht.

Het maken van THC-olie van cannabis (meer dan 0,2% THC) valt in Nederland wél onder de Opiumwet. Cannabis zelf is een lijst II-middel. Persoonlijk gebruik en het bezit van kleine hoeveelheden (tot 5 gram) wordt gedoogd maar is formeel niet legaal. Het produceren van THC-olie is op eigen risico en verantwoordelijkheid.

Zelf maken versus kant-en-klare CBD olie

Kant-en-klare CBD olie van Wedihemp is geproduceerd via CO₂-extractie of ethanolextractie op industriële schaal, extern getest per batch op meer dan 200 stoffen en voorzien van een gecertificeerd cannabinoïdenprofiel. Voor wie zekerheid wil over concentratie en zuiverheid is dat de meest betrouwbare optie. Zelf maken biedt meer controle over de grondstof en de uiteindelijke sterkte, maar vereist ook meer kennis van het proces en geeft minder nauwkeurig reproduceerbare resultaten tenzij je het plantmateriaal zelf laat testen.

De initiële investering in een Cannolator (€92,90 tot €124,50) verdient zich terug als je regelmatig olie maakt. Na de aanschaf zijn de variabele kosten alleen het plantmateriaal en de alcohol.

Veelgestelde vragen over zelf CBD olie maken

Welke alcohol gebruik ik voor CBD olie maken?

Consumptie-ethanol van minimaal 96%, ook wel drinkbare alcohol of spiritus puur genoemd. Verkrijgbaar bij de drogist. Gebruik geen isopropylalcohol (IPA) of technische alcohol: die zijn giftig en ongeschikt voor inwendig gebruik. Een lagere concentratie dan 96% werkt minder efficiënt omdat het extra water in de extractie de pasta troebeler maakt.

Wat is het verschil tussen de Cannolator basis en de Cannolator compleet?

De basisset (€92,90) bevat de standaard, twee glazen extractiebuizen, een maatbeker van 250 ml, drie pipetflesjes van 10 ml, schoonmaakborstel, lepel en gebruikshandleiding. De complete set (€124,50) voegt daar een babyflesverwarmer en een aquariumluchtpompje aan toe. Die twee accessoires versnellen het verdampproces drie tot vier keer. Zonder verwarmer en pomp heb je een alternatieve warmtebron nodig (een elektrisch kookplaatje) en duurt de extractie langer.

Kan ik de maatbeker vervangen als die breekt?

Ja. De Cannolator Maatbeker 250 ml (€4,90) is los verkrijgbaar, net als de extractiebuis (€17,50). Vervangingsonderdelen zijn dus beschikbaar zodat je de set lang kunt gebruiken.

Hoeveel CBD olie maak ik van 20 gram plantmateriaal?

Gemiddeld levert 20 gram gedroogd plantmateriaal circa 2 gram ruwe pasta op. Die pasta verdun je in 10 tot 20 ml draagolie, afhankelijk van de gewenste concentratie. Bij 10 ml olie is dat circa 20% (200 mg CBD per ml bij 10% CBD-plantmateriaal). Bij 20 ml olie wordt dat circa 10%. De exacte opbrengst is afhankelijk van het CBD-gehalte van je grondstof.

Is het decarboxyleren verplicht?

Decarboxylatie zet CBDa om naar CBD via warmte. Bij de Cannolator-methode vindt dit automatisch plaats tijdens het verdampproces, zodra de alcohol verdwenen is en de temperatuur boven 80°C stijgt. Je hoeft het plantmateriaal niet vooraf te decarboxyleren. Als je bewust een raw-olie wil maken met CBDa in plaats van CBD, stop je het verdampproces eerder: zodra de alcohol verdwenen is maar voordat de bubbelfase begint. Dit vereist nauwkeurige temperatuurmeting.

Mag ik de zelfgemaakte olie verkopen?

Nee. Zelfgemaakte CBD olie valt onder de EU Novel Food-regelgeving. Producten met CBD mogen alleen commercieel worden aangeboden als ze voldoen aan alle geldende voedselveiligheids- en etiketteringseisen. Zelf maken voor persoonlijk gebruik is toegestaan bij gebruik van legale grondstoffen; verkoop is zonder toestemming verboden.

Wat is het boek "Helende Hennep"?

Het Boek Helende Hennep (€19,90) geeft uitgebreide achtergrond over de medicinale toepassingen van cannabis en hennep, de geschiedenis, het endocannabinoïde systeem en de werking van cannabinoïden. Het is een nuttige aanvulling als je verder wilt gaan dan het technische extractieproces en de theoretische basis wilt begrijpen.